Untuang suratan Andam Déwi, hidui' didalam parui' ikan; alun manula' manundõkan, kasie' manyukun manimbuni, omba' malambuang mahanta'kan, ikan tapasah ka pulau Sétan. Rótan kacie' rótan bajanang, itu talinyo buli- buli; dalam laui' dilingka karang, disanan poeti Andam Déwi: ikan marapuang-rapuang juo, sapantun apuang di laui'tan.
Adölah pado déwaso itu, buruăng banamo buruang sikò', inyo nan duo sajoli, banamo sikò' Samarlaui'. Mancalie' inyo kapulau itu, héran tacangang dalam hati: apo pulo kölah ko' itu, nan tabambang dalam pulau, tio' hari tida' ba'itoe, kitö lihè' tilah kasanan.
Tabang manunggang kaduönyo, hinggò' diatèh pulau Sétan; baru tibo inyo disanan, lah tampa' ikan saikua, marapuang-rapuang hampie pulau, mangile' mangalimantang, mambayang sampai kasanan. Bakatö buruăng siko' nantun: "Sikölah parui' mungkö kanyang, hauih lapa tida' tatangguang"; nankan kató sikò' Samarlaoei'.
Lalu disèmbanyo ikan nantun, dibaonyo kaatèh pulau, dicota'nyo parui' ikan nantun. Mamakie' ruso di tapian, mamakan umbui' saliguri; mamakie' dalam parui' ikan, nan gènèng si Andam Déwi : "O ka' tuo si Manangkérang, elo'- èlo' bamain karih, jan taturiah badan dénai, lai moh jauah baturuti, lai moh hilang ka' tuo cari" nankan katonyo si Andam Déwi.
Bakato sanan Samarlaui' : "Ikan mati pandai bakato, ado manusia didalamnyo, marilah kitö lapèhkan, kitö babaie'-baie' sajo, kitö lapèlikan dari pasakitan" nankan kato buruang Samarlaui'.
Barauari si buruang sikò', dikaluakan si Andam Déwi, lapèh nan dari parui' ikan; tinggalah inyo atèh pulau, bakain sahalai tida', rambui' panjang ganti salèndang, inyo nan giló bamanuăng juo, takana ka' tuo dalam hati, badan ba'raso bayang-bayang, antaro hidui' dangan mati.
Tida' barapo antaronyö, tabanglah garudo duo ikua, garudo poeti Taroeih Mato, tabang bamain di udaro, mancalie' inyo kabawah, tampa' tamambang diatèh pulau : "Marilah kitö turun kaduniä, kito lihè'ti kapulau itu, balun panah sarupo itu, apokoh sabab damikian ?"
Lalu turun inyö ka dunia, dilihè' dipandang nyato, kirönyo surang parampuan, baie' rupo bukan kapalang: poeti dimanökölah ikö, mungko sampai inyo kamari ?"
Lalu babantah garudo nantun, nan sikuă handa' mamakan, nan sikua handa' mambao. De' lamo batangka-tangka, lah tumbuah pikiran baie': kini ba'itulah juo, èlò'lah kito babaie'-baie', kito bao' karumah poeti Taroeih Mato, kitö baleh guno baie'nyo, kito kacie' inyo gadangkan, antah lé kari' pado inyo, antah katahuan pado inyo."
Jua sabatang ditangah padang, buruang disanan nan bakicau; de' garudo dibao' tabang, tabang manyisi' langi' hijau. Mamakie' si Andam Déwi, sambie mancalie' inyo ka mudie', lah tampa' korong kampuăngnyo, maranah Ula' Tandjoeang Médan, badörö urang di tapian, nyato di poeti Andam Déwi.
Barauari garan garudo, tabang manunggang hanyolai; ado sabanta sakutiko, tibo di rumah Taroeih Mato, dalam nagari Bahéram Déwa; hinggo' inyo diatèh lumbuang. Lorong kapoeti Andam Déwi, ditinggakannyo diatèh lumbuang, garudo babuni-buni juo, inyo nan pai-pai datang.
Bakato radjo Kalamkabui', kaka kanduang si Taroeih Mato: "Mano die" kanduang Taroeih Mato ! tutui'lah pintu samohönyó, garudo Iai pai-pai datang, apökoh sabab karanonyö ? Pikielah radjo Kalamkabui': apökoh sabab damikian, mungkö garudo salaku nangko ?"
Mancalie' inyo kahalaman, mambayang diatèh lumbuăng; barauari radjo Kalamkabui', héranlah inyo samo surang, lalu mahimbau pado si Kambang : "Manolah kau Kambang Manih ! turunlah juo ka halaman; apo sabab karanönyo, mungko lumbuang mambayang sajó, panéh tida', hujan pun tida"
Barauari garan si Kambang, lah turun inyo kahalaman, lalu ditingkè' tanggo lumbuang; sapaduo janjang tapanje', jatuah talayang si Kambang tu, tabi'lah paluah mahujan labe', badan nan panieng-paniëng lale', lalu naie' inyo karumah. Bakatö pulo radjo Kalamkabui': "Manolah ang boedjang Salamat ! pai ang turun kabawah, cubo lihe' kaatèh lumbuang, apökoh sabab karanönyo, mungko lumbuang sadamikian, mangilè' mangalimantang !"
Barauari garan Salamat, lah turun inyo kabawah, lalu ditingke' janjang lumbuang; tida' barapo nan tapanje', lalulah jatuah si Salamat, jatuah talayang kahalaman. Bakato pulo radjo Kalamkabui': "Adie' kanduang si Taroeih Mato, turunlah kau kahalaman, cubolah lihe' atèh lumbuang, apökoh sabab karanönyo, mungkönyo sadamikian, panèh tida', hujanpun tida', kò' lai tungga' nan bajihin, ko' lai tareh nan tahunjam, lihè' timalah de' kau".
Barauari si Taroeih Mato, lah turun inyo kabawah, lalu maningke' ana' tanggo, taruih sakali ka'ateh lumbuăng, héran tacangang Taroeih Mato : Poeti dimanó kölah iko, déwa dimanó kölah ikó, apo sabab sampai kamari ?"
Bakato si Taroeih Mato: "O guru, guru, O guru ! dari mano turun bajalan, mungko badan sampai kamari: apökoh sabab karanönyo, èlo' katökan sungguăh-sungguah, siapo namo guru, dimano nagari guru ?"
Barauari si Andam Déwi, bakato sambie sadu sadan: "Ike' barike' paruah anggang, mamakan buah pauah janggi: Malaikat mambao' tabang, mungko badan sampai kamari. Na' hilie kakampuang rajo, mambao' tomba' dangan rumin, haram dimasui' di sangajo, dibao' omba' dangan angin."
Bakatö poeti Taroeih Mato : "O guru, guru, ó guru ! hambo patui'-patui' jó kalaka, balun patui' diri tabuang, balun patui' bajalan jauah, bari na' tarangmalah hambo, apo sabab sampai kamari ?"
Manjawab poeti Andam Déwi : "O guru, dangakanmalah ! na' hambo katökan bana-bana, hambo rang Ula' Tandjoeăng Médan, jérong bagala Kampuăng Dalam, itu nan dusun nagari hambo; sabab hambo sampai kamari, kami baduo samo gadang, de' diam barasieng-asieng, ko' kampuang bacarai-carai, banamo poeti Boengö Kapèh, dalam nagari Kötö Tuo. Io bana ba' kato urang : Aso' api parun-mamarun, aso' sakam dibawah rumah, gando duato dari racun, manaruah dandam tida' sudah. Kami jo poeti Boengo Kapèh, hambo diumbuak diumbainyo, hambo ditipu ditipo'nyo, hambo dibao'nyo pai balimau, ka Ula' ka Tandjoeang Médan, kalubuak Antaro Dama. Hambo bajalan jo si Kambang, bajalan jo ana' dayang-dayang; ado sabanta pajalanan, disuruăhnyó si Kambang pulang, ditula'nyo sagalo ana' dayang- dayang, tingga baduo kami disanan; bajalan taruih ka tapian. Sudah bakusuk dan bakasai, hambo kudian dari inyo, antah pabilo kutikönyó, mundam hambo dihanyui'kannyo, de' mancari mundam nantun, mungko badan sangsai kamari, ulah si poeti Boengo Kapèh."
Barauari poeti Taroeih Mato, mandanga kato Andam Déwi, lalu mahimbau pado si Kambang : "Ambie" joh kain sapataga', ambie' kain dangan baju, ambie' cincin dangan manie', baolah subang dangan galang".
Barauari si Kambang sanan, dibao' kain salangkò'nyo. Barauari si Taroeih Mato : "O guru, guru, O guru ! marilah kito kabawah, kito naie' kaateh anjuăng, disanan kitö barundieng, lake'kan kain hambo nangko, usah lamo kito disikö" nankan katonyö Taroeih Mato.
Barauari si Andam Déwi, bakato sambie baibarat: "Dirandang kasie' dihangusi, baputa aso' limbubunyo; dipandang pakaian ditangisi, takana maso dahulunyo."
Lah sudah pakaian lake', turunlah inyo kahalaman, naie' baranjuă kateh anjuăng, tingga inyo diatèh anjuăng, baduo jan poeti Taroeih Mato.
De' lamo bakalamoan, lah tahu urang di kampuăng, lah tahu datoea' jan pangoeloe, sarato basa samohonyo, rape'lah urang samöhönyo, dicari kato mufakat, dikiro-kiro dalam hati, lórong ka poeti Andam Déwi, lah patui' kajudu radjö, kò' diuji lah samo merah, dikati lah samo bare', èlo' lah kito patunangankan, io jo radjo Kalamkabui'. Dè' lamo bakalamoan, kawinlah inyo Andam Dewi, kawin jo rajo Kalamkabui. Pado maso déwaso itu, bahimpun ra'ayat samöhönyo, hiru-biru dalam nagari, barapo pulo buni bunian, aguäng talempong ba' kabalah, rabab kucapi ta' tatenggang, allahurasua banya' urang !
De' lamo barakat lamo, alah satahun duo tahun hamielah poeti Andam Déwi, lahielah ana' laki-laki, banamo Soetan Nasoeha. Barauari Soetan Nasoeha, lé kacie' basarang gadang, gadang ba' diamba-amba, cadie' ba' diaja-aja, pikiran basarang lanjui', pancalia'an basarang jauah. Barauari radjo Kalamkaboei dicari hari nan elo', dilihè' kutiko nan baie', handa' barale' hanyolai, barale' mamangkèh gomba', gomba' si Soetan Nasoeha. Dipampang kabau ampè' limo, ditumbua' jamua dimandah, digua tabuah larangan, bahimpun urang samöhönyo; nan tibo batanyo juo :
"Manolah tuanku, radjo kami ! ampun baribu kali ampun, apokoh sabab karanonyo, mungko larangan nan babuni, apo karajo nan katibo, lai titihan nan lah patah, laikoh ranjau nan lah lapua', lai tapian ta' babaso, lai rando buliah malu, mungko larangan nan babuni ?"
Lalu manitah radjo Kalamkaboei :
"Manolah paradano manti hambo ! bukannyo sadamikian, mungko larangan nan babuni; ado makasui' dalam hati, na' mamparale'kan si buyuang nangko, nan banamo Soetan Nasoeha, kito barale' hanyolai, mamangkèh gomba' si buyuang nangko, kito pancang galanggang kini-kini !"
Barauari urang nan banya', mandanga kato nan ba' kian, mamancang galanggang hanyolai. Namun sahari-hari nantun, galanggang pun sudah tapabue', galanggang hamulai hanyolai; rajolah datang tio' dusun, pangoeloelah datang tio' Kötö, nan cadie' babilang suku, rape' juaro samöhönyo. De' lamo bakalamöan, galanggang basarang rami juo, tula' batundő bulu ayam.
Kaba baraliah hanyolai, sungguah baraliěh sanan juo.
Bersambung ...

Tidak ada komentar:
Posting Komentar