Barauari garan disanan, ayah jo bundo alah kumbali; Manangkerang tingga di laui'tan, bajalan juo hanyolai, manangih sambie marato' : "Pangayuah Labuang Tanduak, inyo na' hilie kahaluan; bajalan jo hati mabua', pasie dipandang balarian." Pandangaran taingo'-ingo', buni buruăng mahimbau-himbau, ba' buni gènèng nan mahimbau.
Manangih juo Manangkérang, manangih sambie marato' : "Tabanglah halang jó unggèh, salirieng jo parapati; putuih banang buliah den ulèh, hilang kamano ka den cari !" Adie' kanduang si Andam Déwi !
Na' duo pantun saliriang : "Cincin nan lungga di kalingkieng, sasuai di jari manih; nyato lauitan bakliliang, jauah kamano diturui'i!"
De' lamo bakalamöan, lah tampa' sampan rang pangaie, dihimbaunyo sampan katapi. Allah nan maso mauntuangkan, tampa' didalam sampan nantun, mangile' mangalimantang, mambayang sampai kadaratan, sapantun worono cincin : "O datoeă' oerang pangaie ! baolah sampan kamari, den na' barang ditanyökan !"
Mandanga kato nan ba'kian, lah luruih sampan katapi, bakato si Manangkérang : "Namuah bajua ikan datua' ? katokan hago jo nilainyo" nankan katonyo Manangkérang.
"Ko' itu datua' tanyokan, ikan baragó tigo tali "
Dibaianyo tigo suku, hatinyo haro'-haro' camèh. Barauari urang pangaie kèpènglah sudah ditarimo, dikayuah bidua' katangah, sambie bapikie dalam hati : "Urang gilö kolah koh itu ! urang mabua' kõlah koh itu ! ikan baragö tigo tali, dibaianyo tigo suku "
Lorong ka Soetan Manangkérang, tida' jalan mamasie lai, mandaki inyo kabuki': ado sabatang kayu rampa', batangnyo gadang rimbun daun, tumbuah di lèrèng buki' nantun. Hari nan sadang tangah hari, sadangnyo lita'-lita' alang, sadangnyo lungga pancawè'an, sadang rami urang di balai, sadang langang urang di kampuang, ulang barulang katandaian. Baranti inyo disanan, dudua' basanda di kayu tu, bapantun sambie baibarat : 'Alangkoh tanang di tapian, sinan ditanam kuli' manih, balun ka sanang paratian, dima duduă' sinan manangih." Takana di adie' kanduang, adie' kanduang si Andam Déwi.
Balah di balah parui' ikan, dibalah lalu kaikuanyo, basuo mundam didalamnyo, lata' manie' baitu juo, lata' cincin baitu juo. Manangih si Manangkérang ; manangih marauang panjang : "kò' mundam alah basuo; badan diri dimano kini "
Disinta' karih ditikam dado ; Allah nan sudah mauntuangkan, jangankan luko barih tida'; karih babalie' kasaruängnyö.
Barauari si Manangkérang, diambie' mundam disimpani, badan bajalan hanyolai. Alah marawang rimbo gadang, alah manampuah rimbo rayo, alah manampuăh sasa' mudo, barapo siamang bagabaian, buni ungko bapakie'an, hawa jan sétan balintèhan, buni harimau badanguihan. De' lamo basarang jauah, tasuo kijang marinco. De' masö déwaso nantun, kijang nan pandai barakato. Lalu bakatö kijang nantun: "O datua', rang mudo nangko ! dari mano turun bajalan, apo makasui' nan dicari ?"
Lalu manjawab Manangkérang : "O kaka' kijang marinco ! hambo dibao paruntuängan, mungko badan sampai kamari".
Mandanga kato Manangkérang, héran tacangang kijang nantun, manaruah hibo dalam hati, mandanga untuăng Manangkérang. Sanan bakatö kijang nantun : "O datua' Soetan Manangkérang ! kini baitulah juo, usah marawang rimbo juo, mari den tolong jo baie', nai'lah katèh pungguang den, na' den tunjua'kan jalan pulang" nankan katonyo kijang nantun.
De lamo basarang jauah, alah tibo inyo kabatèh; bakato kijang marinco : "O datua' Soetan Manangkérang ! hinggo ikölah den tolong. Kijang kimbali katampatnyo , Manangkérang bajalan juo.
De' lamo basarang jauah, tasuo pulo bada' sangsai ; sanan bakato bada' sangsai : "Sikölah parui' mungko kanyang, siko garaman mungko pasa", lita' kakanyang hanyolai "
Lalu manjawab Manangkérang : "Manölah kaka' bada' sangsai ! mungko den tampuah rimbo nangkö, tida' den aso hidui' lai, dèn dibao' parasaian, pado hidui' barusuah hati, èlo' mati bakalang tanah".
Mandanga kato nan ba'kian, hibölah hati bada' sangsai : "Joko' ba'itu kato rang mudo, haram mutala' hambo makan; mari hambo tolong jo baie'; naie'lah ka atèh pungguang den, na' dèn tunjua'kan jalan, usah marawang rimbo sajo.
De' lamo basarang jauah, alah sampai inyo kabatèh, lalu bakato bada' sangsai : "Hinggan ikölah den manólong, rang mudo tinggalah siko, den kabarang tape' pai!"
Barauari si Manangkérang bajalan juo hanyölai; makan tida' minumpun tida'. De' lamo basarang jauah, tasuo harimau campo, harimau tabuahan tandang, ana' bingkata' Tabieng Tinggi, daun kayu larèh disimbanyo, apo nan lalu dimakannyó, garang nan bukan alang-alang. Baru tampa' si Manangkérang, bakato harimau nantun : "Taruih mimpi dèn kapatang, nan pipiěh datang malayang, nan bule' datang manggole', auih lapa tida' tatinggang, alah kakanyang moh parui' den" nankan katönyo harimau campo.
Bakató si Manangkérang, bakato sambie baibarat : "De' limau alah bindalu, ribui' maluluih padi juo; harimau makanlah aku, hidui' barusuah hati juo".
Mandanga kato nan ba'kian, tamanuang harimau nantun, manaruah hibo dalam hati, sambie bakato hanyolai : "O buyuang, buyuang, ó buyuang! kito sapinto' sabahagian, untuăng dèn ba'itoe pulo." Bakato hariman nantun : kini badukuang di pungguang den, dèn manólong baie' sajo; sambie bakató baibarat : Kamudie' manjalo turang, kanai turie lapèh batali; usah dudua' bamanuang surang, elo lah pai kadusun rami"
Alah badukuang Manangkérang, bajalan pulo hanyolai. De' lamo basarang jauah sampai kabatèh parantian, lalu bakato harimau nantun : "Hinggan ikölah den manólong, den na' pai hanyolai, buyuang tinggalah disiko".
Bakato si Manangkérang : "O kaka' harimau campo ! kini ba'itulah de' kaka', barang kamano kaka' pai, baolah badan diri hambo, kò' tida' hambo dibao, èlò' bunuăh hambo disiko, hidui' tida' paguno lai."
Mandanga kato nan ba'kian, hibolah hati harimau campo : "O buyuăng, buyuang, ó buyuang ! usah takui' bacarai jó den, na' dèn aja ang bagayuang, na' dèn aja ang basile".
De' lamo inyo disanan, lah pandai si Manangkérang, pandai bagayuang jan basile'. Bakato harimau campo : "O buyuang, buyuang, o buyuang ! mari den aja ang pitundua', io pitundua' jo piganta, mari den surè' lidah ang".
Alah dapè' èlému nantun, sanan bakato harimau campo : "Kini ba'itulah buyuang, bajalanlah ang dari siko, kapai ang jo hambo, tida' badusun banagari, bajalan juo dari siko, usah ang lupo pado hambo, sarahkan diri pado Allah."
Barauari si Manangkérang bajalan juò hanyolai, lah tingaran murai bakicau, bakato si Manangkérang, bakatö sambie baibarat : "Ado pulai ado bakuang, dalam bakuăng barisi udang; ko' udang buliah den cawan, adö murai, adölah kampuang, ado kampuăng adölah urang, ado urang buliah den kawan !"
Na' duo pantun, saliriang : "Baru bapucue' malah bayam, padi dilarò'-larò' panèh, tingaran pulo kukuak ayam, hatilah haro'-haro' camèh".
Marantau juo Manangkérang, sampai inyo kaladang urang. Lah tampa' urang saurang, sanan mahimbau Manangkérang : "O urang basiang kaboen ! O datua' rang baladang ! bari luriih hambo batanyo, kamano jalan masua' kötö, karumah mandé roebiah, mandé roebiah Réno Gadiang ?"
Jangan batanyo nan kabulieh, urang basarang jauah juo; takui'lah urang baladang. Lapèh nan dari ladang urang, de' lamo basarang dake', lah sampai katapi kötö, tasuö urang manjamua, batanyó inyo disanan : "O kaka' urang manjamua ! dimano rumah mandé roebiah, mandé roebiah Réno Gadiang ?"
Mancalie' urang manjamua, bangki'lah takui' jangan ganta, disangkönyo jihin jangan Sétan, disangkönyo hantu haru-haru. Lapèh di padang panjamuran, manampuah kötö hanyolai. Allah nan maso mauntuangkan, manjalang kampuang mandé rubiah, baranti di simpang jalan, hiru-hiru parang di kampuang; satangah urang na' mangkabe', satangah urang na' mambunuah. Bakato si Manangkérang, bakato sambie baibarat : "Elò' lah gaduang si Ulando, ato' sani parabuang kaco; asieng adatnyo rang disiko, tida' buliah awa' batanyo". Urang babantah-bantah juo, urang hiru-hiru juo.
Mandanga hiru-hiru nantun, alah turun mandé roebiah, pai malihè' inyo kasanan. Baru tibo inyo kasanan, bakato pado rang banya' : "Oesah dibunuah urang nangkö, bia inyo pai jo hambo; lain bana rang banya' nangko, tida' pahibo di rang buru, tida' panyantun di rang tabuang".
Bakato mandé roebiah, bakato bakèh si Kambang ; "O Kambang, dangakanmalah ! Hilie ka padang rang Singkuang, layang-layang di pulau Baie'; èlo' kasihi rang tabuang, antah lai manjadi baie".
Bakato Soetan Manangkérang, bakato sambie baibarat : "Panyangi' atèh baringin, limpato atèh simantuăng: hatiku angè'-angè' dingin, mandanga kato mandé kanduang"
Bakato juo Manangkérang : "O mandé dangakan juo ! Limau purui' tangah halaman, sakah sadahan disapiehi; sambah sujui' hambo di mandé, dagang na' minta' dikasihi. Asa hambo mandé bao', bia tingga dibawah lumbuang, ambie pangajui'-ngajui' ayam, ambie' panjapui'-japui' api, ambie' panyapu-nyapu sarò".
Bakato si Kambang sanan : "Manolah mandé kanduăng hambo, urang nangko ko' kito bao, antah manjadi sasalan gadang: nan punyo ko' nyo manjapui', Ajallullahnjo ko' sampai, manunggu urang pado kito, lalu manjadi silang salisiah, tantu jadi parang bunuăhan, sasa nan tida' kunjuang habih, upè' nan tida' kunjuang hilang, mati urang di rumah kito, ko' bamain upèh jo racun, itu bana nan den takui'kan" nankan katonyo si Kambang sanan.
Mandanga kato nan ba'kian, lah berang mandé roebiah: "Bala bana ana' rang nangko, asieng pulo nan dikatokannyo".
Barauari mandé roebiah, diambie' tangan Manangkérang, dibimbiang dibao' pulang héran tacangang rang nan banya'. Baru tibo inyo di rumah, lah dudua' di pangka rumah, bakato mandé roebiah : "Manolah Kambang ana' kanduăng ! batana' nasi malah awa' kau, bari nasi urang nangko, jangan mati kalaparan "
Barauari si Kambang sananlah dimasa' nasi jan gulai, disandua' nasi dangan gulai, dibarikan bakèh si Manangkérang. Lah lamo nasi talata', Manangkérang tida' namuah makan, mancalie' inyo lé tida', de' payah sarato latiah, batambah jó hati rusuah.
Barauari mandé roebiah, dilihè' urang burua' ta' namuah makan, rusuahlah hati mandé rubiah, lalu mahimbau pado ana'nyo, nan banamo Poeti Sarajawa : "Na' kanduang poeti Sarajawa, lihè' joh nasi urang nangkö, antah adökoh nan kurang, si Kambang ta' bulieh dipicayoi " nankan katonyo andé roebiah.
Barauari poeti Sarajawa, dilangkò' kan nasi jangan gulai. Bakato andé rubiah : "O buyang, buyuang, buyuang ! makanmalah ang buyuăng, na' sanang hati mandé kanduang".
Barauari si Manangkérang, makanlah inyo hanyolai: sisieh nan bagai taluă buruăng, tigo suò' inyo manyuo', cukui' ka-ampe' inyo panieng, panieng dimabua' nasi, sapantun urang katangkapan, camèhlah urang samöhönyö. Si Kambang bakato hanyolai : "O mandé kanduang hambo ! saja' samulo den katökan, iö juömalah kirönyo, lah tandèh kito de utang ".
Bakato mandé roebiah :
"Manolah Kambang o na' kanduang ! usah kau pancamèh bana, usah barusuăh juo, urang pancamèh darèh mati, urang panggamang mati jatuah, kini ba'itulah de' kau, pailah cari lado sulah, pailah ambie' dasun tungga, na' dèn tawari urang nangko, na' dèn pinta'kan pado Allah " nankan katonyo mandé roebiah.
Pinta'nyo sadang kabuliah, kahanda' sadang kabalaku, disambuänyo jo lado sulah, dirajah jo dasun tungga; tigo kali inyo marajah, lah duduă' si Manangkérang, lah tagilang cando panaunyo, lah badarah candönyo muko. Sanan bakato mandé roebiah : "O buyuăng, buyuăng, O buyuang ! makanlah siriah sakapuă, patie'lah ròkò' sabatang, na' tumbuah kiro- kiro ang".
Lah soedah inyo makan siriah, lah habih ròkò' sabatang, sanan bakato mandé roebiah : "O buyuang, dangakan malah ! usah dibunikan pado hambo" nankan katonyo mandé roebiah. Bakat sambie baibarat: "Hampihkan kacö di banduă, ambacang pupuă' bungönyo; katokanmalah batuă, disimpan apo ka gunonyo: mungko badan sampai kamari ? Ba' apo asa mulönyo, ba' apo mulo karanönyo ? Dèn patui'-patui' jó kalaka, balun patui' bajalan jauah, balun patui' badan tabuang, sabab mungko sadamikian, den tilie'-tilie' dalam hati, ang nan bukan rang sambarang, batampan ana' baie'-baie."
Manjawab si Manangkérang ; "Ko' itu mandé tanyokan, bulieh hambo kaba baritökan. Dari Pauah handa' ka Pampang, tibo di Pampang mangamudi; dari jauah hambo lé datang, tadanga mandé baie' budi. Dangakan juolah dè' mandé : Ike' barike' paruah anggang, mamakan buah pauah janggi: Malaikat mambao' tabang, mungko badan sangsai kamari. Sabagai lai mandé kanduăng: na' hilie kakampuang rajo, mambao tomba' jangan rumin, haram dèn niat den sangajo, dibao' omba' dangan angin"
Habih bincangan jo barito, kaba baralieh hanyölai, sungguah baraliah sinan juo, aliah ka Poeti Andam Déwi.
Bersambung...

Tidak ada komentar:
Posting Komentar