Alè' lah kumari datang, namolah galanggang jólong rami, juarò tio'-tio' dusun, rajölah tio'-tio' kötö, nan jadi babilang suku. Bakato Soetan Manangkérang : "Mano buyuăng, Boedjang Salamat ! japui'lah siriah salangko'nyo, siriah pananti halè' tibo, kito muliakan rajo tibo, kito siriěhi hale' datang."
Mandanga kato nan ba'kian balari pulang si Salamat; de' lamo lambe' di jalan sampailah inoo kahalaman, mahimbau inyo disanan bakato pado si Kambang : "Hambo tasuruăh de' tuanku, dari balai balérong panjang, maambie' siriah jo carano, pananti halè' nan tibo", nankan titah tuanku kito, isilah langguai cino, na' hambo bao' ka galanggang".
Lalu manjawablah si Kambang : "Mano ang, Boedjang Salamat ! ba' apo hambo maambie' nyo, andé acie' tida' di rumah, andé acie' pai balimau, den manurui' ta' babao', tibo di Haro Katoenggalan, kami basurui' balia' pulang, sarato ana' dayang-dayang, tingga andé acie' surang, baduo dangan Poeti Boengo Kapèh, jo inyo andé acie' pai", nankan kato si Kambang sanan, sambie bapantun baibarat :
"Dimasa' suri dicukökan, masa' pitulo ladang rimbo, sadiki' nan den hibokan, hilang nan tida' babarito, lorong kamandé acie' kito".
Mandanga kato nan ba' kian, kumbali inyo si Salamat, kabalai balérong panjang. De' lamo lambè' di jalan, lah sampai inyo si Salamat. Baharu tibo inyo disanan, batanyo si Manangkérang : "Laikoh dapè' nan ang cari, lai tabao nan ang japoei' ?
- Ampunlah hambo de' tuanku, ampun baribu kali ampun, dangakanmalah sambah hambo : "Nan hambo japui' ta' tabao, si Kambang manangih juo, andé acie' tida' di rumah, kaaie pai balimau, inyo manurui' ta' babao, sakarang kini balun pulang, harilah tangah pantai turun."
"O buyuang, Boedjang Salamat ! ko' ba itu kato si Kambang, babali' ang pulang kini nangko, suruah turuti de' si Kambang, suruah turuti katapian, ko' ta basuo di tapian, lalu karumah Boengo Kapeh, kamudie' ka Kötö Tuo", nankan katonyo Manangkérang.
Barauari garan si Salamat, balari babalie' pulang; sasaat lamo di jalan, lah tibó inyo tangah halaman, mahimbau inyo Salamat : "Manölah kau Kambang Manih ! manjanguah kau dahulu, den na' barang dikatokan."
Mandanga kato nan ba' kian, maninjau si Kambang sanan, sambie mancalie' si Salamat, "dangakanmalah di kau ! titah tuanku Manangkérang, pai kau balari-lari, pai turuti andé acie', ko' ta basuo di tapian, lalu karumah Boengo Kapèh, tanyókan bana abèh- abeh" nankan katonyo si Salamat.
Barauari garan si Kambang, diréwai kain salendang, lah turun inyo kahalaman, bajalan bagageh-gageh, mudie' kan labuah nan panjang. De' lamo basarang dake', tibo di Haro Katoenggalan, taga' tamanuang inyo sanan, maliè' kaduo-duo nan andé acie': disiko bana kami bacarai ".
Lapèh di Haro Katoenggalan, bajalan tida' baranti, hilie ka Ula' Tanjuang Médan: tibo di ula' Tandjoeăng Médan, dilubuă' Antaro Dama. Barauari si Kambang sanan bakato inyo samo surang, bakató sambie baibarat : "Limau Manih ambie' jaraja', jaraja' inggieran balam, manangih mancari jaja', jaja' dilipuă pasang dalam."
Tida' basuo di tapian, singgah ka rumah Boengö Kapèh; lah mudia' ka Kötö Tuo, tibo di rumah Boengo Kapèh, taga' di jérong pintu gabang. Lorong di Poeti Boengo Kapèh, sadang diatèh anjuang péra', sadang basike' jo baminya'. Barauari garan si Kambang, mahimbau inyo disanan, sambie bapantun baibarat :
"Capo sabatang dalam lurah, sarie' dimano ditugakan; mandé baduo dari rumah, dimano andé acie' dèn ditinggakan ?" nankan katonyo si Kambang tu.
Lalu manjawab Boengo Kapeh, bakato sambiě baibarat : "O Kambang, dangakanmalah ! Kapakan den sadiónyo, kapakan sambia jua bali, bapasan den sadionyo, kironyo kau lah kamari" Katonyo poeti Boengö Kapèh.
"Lórong pado andé acie' kau, bapasan inyo pado hambo, tumbuah malang kabadan kami, sadangnyö bakusuă' jo bakasai, sadang malagu jo kacimpung, Allah nan sudah mauntuangkan, batapuă' limbubu datang, mundam talayang kalautan, bapasan inyo pado hambo, mundam nan tida' elò' hilang, inyo lah hilie kamuaro, mancari mundamnyo hanjui', bapasan inyo bakèh ka' tuo, suruah darèhlah turuti."
Mandanga kato nan ba' kian, balari si Kambang pulang kabalai balérong panjang. Baru tibo inyo kasanan, mahimbau inyo disanan : "Tuanku, dangakanmalah ! Lorong de' andé acie' hambo, lai bapasan inyo tadi, kapado Poeti Boengo Kapeh, lah tumbuah malang pado inyo, inyolah hilie kamuaro, mancari mundamnyo hanyui', suruah turuti de' ka' tuo. Baitu pasan dèn dangakan" nankan katonyó si Kambang tu.
Mandanga kato nan ba' kian, lorong ka Soetan Manangkérang, ayam babulang dihambuakan, taruah batampin diséra'kan, balari mahadò' pulang. Sasaat lamo di jalan, lah tibo inyo di rumah, lalu mahimbau ayah bundo : "Dangakanmalah de' mandé ! ambie' joh karih nan paménan, na' dèn turui'i rang nan pai, na' den cari rang nan hilang."
Barauari mandé kanduangnyo, diambie' karih nan panjang, karih sampóno Ganggiaman: diambie' karih dipasisi', turunlah inyo kahalaman: lapèh di jérong kampuang dalam, lah mudie' jalan nan panjang, bajalan bagageh juo. De' lamo lambè' di jalan sampai ka Haro Katoenggalan, mancalie' kiri jo kanan, tampa'lah cando kadudunan. Tamanuang si Manangkérang, sambie bakato dalam hati : "Sikõlah génèng baranti, kaduduan baitu juo."
Bajalan pulo dari sanan, sampai ka Ula' Tandjoeang Médan, ka lubuă' Antaro Dama, baru sampai inyo disanan, manangih si Manangkérang, manangih sambie marato': "Ta' pandan karimbó lai, tumbuah sari ditangah ladang, ta' badan basuo Iai."
Mamaki si Manangkérang, manjada sapanjang jalan, hiliakan pasie nan panjang, sapayah-payah de' bajalan, sapane'-pane' nyo kaki, mancalie' inyo kahilië, tampa'lah urang pangaie. Baru sampai inyo disanan : "O datoea' urang mangaie ! bari luruih hambo batanyo, laikoh tampa' urang lalu, urang mancari mundam hanyui ?
Manjawab urang pangaie : "Ko' lakèh tuan turui', antah basuo sikö tadi, ka' tuo juo nan inyo sabui', mindam kajadi buah rato."
Balari juo kahilië, bajalan mamasie panjang: de' lamo inyo di jalan, tampa' pulo urang surang, kirönuo irang manjalo.
"O datoea' urang manjalo, bari luruih hambo batanyo, ado rang lalu sikö tadi, urang mancari mundam hanyui ?"
Lalu bakato rang manjalö : "Ko' Iakèh tuan turui'i, antah basuo siko tadi, ka' tuo juo inyo sabui', mundam kajadi buah rato".
Lah lapèh pulo dari sanan, bajalan ta' mamasie lai, sikadudua' barumpun-rumpun, hilalang batumpa'-tumpa', tumbuah capo babatang-batang, lintabusng ba' bayam tumbuah, mancalie' sambie kahilie, disangko buki' mambatèh; lah hampiěng inyo kasanan, kirönyo batang mahalintang. Lah tibò inyo kasanan, manyaru si Manangkérang : "Adie' kanduang si Andam Déwi ! jalan nan mano nan diturui'?
Rumpui' tainja' tida' layuak, batang gadang tabalintang, ka disaludui'i randah amè', kadipanje' tinggi bana, upa jo taduang dibawahnyo; dicari ujuang pangkanyo, ujuängnyo jauah dalam rimbo, pangkanyo sampai kalauitan !"
Dititih batang nan pantai, dirangkuah sicire' rimbo, tasuo rambui' tagantuăng, manangih si Manangkérang : "Ko' rambui' alah basuo, badan dimano ko lah kini !" nankan katonyo si Manangkérang.
Dè' lamo lambè' nan ba'kian, lah lapèh inyo dari sanan, alah manampuah padang laweh, dikiri padang padi tabi', dikanan padang rang gubalo. Baru tibo inyo kasanan, tampa'lah urang surang, urang gubalo di padangtu. Batanyo inyo disanan : "O datoea' urang gubalo ! bari luruih hambo batanyo, ado rang lalu siko tadi, inyo mancari mundam hanyui?"
"Ko' itu datoe' tanyokan, dangalah hambo baritökan. Kö' lakèh datoe' turui'i, antah basuo siko tadi, ka' tuó juo nan inyo sabui', mundam kaganti buah rato', bapitaruah inyo di hambo, kò' lai jauah baturui'i, ko' lai hilang kabacari, katokan pitaruah hambo, katökan sado nan dilihè', Ajallullah antah kasampai, sukatan rasokan panuăh; ba'itu katonyo tadi, maminta' api nyo di hambo, pambaka kumayan putiah, baniat inyo disiko, siko manraru inyo tadi, taga' kaujuăng tabieng tinggi, manantang sambie ka gunuăng, mahadò' inyo kabilat, manyusun jari nan sapuluah, maningadah inyo kalangi': Ayah den lai asa rajo, mandé dèn lai asa poeti, barambuih angin dari tangah, layangkan mundam katapi." Ba'itu niatnyo cako; pinta' njo sadang kaboelich, niatnjo sadang kabalaku; barambuih angin dari tangah, tarénang mundam katapi, diambie'nyo pimpieng sabatang, pangai moendam nan hanyui'. Ado didalam lubuă' nantun, ikan rayo duo sajoli, sikuă banamo ikan garang, sikua banamo ikan rayo; mundam babalie'-balie' juo, ba' katapi inyo katangah, ba' katangah inyo katapi; untuăng nan burua' maso itu, mundam dapè' inyo tarambau, bakèh bainjak nan lah taban, bakèh bagantuang nan lah putuih, sapakie' haram ko' mamakie', sahimbau tida' mahimbau, hilang lanyò' di mato hambo." nankan katonyö rang goebalo.
Sabagai pulo de' datoeă', io ba' kato-kato urang : "Lah putuih tali alang-alang, tampa' nan dari Kötö Tujuah; suratannyo nan lah malang, lapèh di jari nan sapuluah." Lah hilang si Andam Déwi !
Mandanga kato nan ba'kian, alah tajun si Manangkérang, tajun kalaui' baharullah, mamarangi sagalo ikan rayó, mamarangi sagalo buayo, ampè' satikam kanai karih, duo saparò kanai rencong: putiah de' buntang di lauitan, mahitam bangkai buayo. Lah banya' taluă' tajalani, banja'lah karang talihè'i, lah sapayah-payah badan, alah sapanè'-pane' kaki, kalua si Manangkérang, bajalan manapi pantai, malompè' inyo kateh karang. Allah pun sudah mauntuangkan, dapè'lah tanti bajunyo, ditundo omba' kateh karang, dibuangkan alun kalua. Barauari si Manangkérang, diambie' tanti baju nantun, taga' marato' atèh karang : "Adie kanduăng si Andam Déwi, tanti baju iolah dape', batang tubuah dimano kini !"
Disinta' karih nan panjang, sambie bakato samo surang: "Hai karih makanlah diri, ta' kaguno hidui' lai, sarang nan génèng alah hilang, èlo'lah hilang kaduonuö !" Allah pun sudah mauntuangkan, jangan kalukö barih tida'; karih babalie' ka saruǎngnyo.
Kaba baralieh hanyolai, baralieh pado ayah bundo, io tuanku Radjo Tuo, baduo jo Poeti Lindoeang Boelan.
Bakato tuanku Radjó Tuo : "Manolah Poeti Linduang Boelan ! Lorong tantangan ana' kito, io ba' kato urang tuo : "nan dikai' tingga diatèh, nan pangai' tingga diatèh;" kini ba'itulah rundiéngan, èlo' malangkah kitö kini, kito cari urang nan hilang, kito turuti urang bajalan."
Barauari ibu bapanyo, alah bajalan hanyolai, kahilie labuah nan panjang. Dè' lamo lambè' di jalan; sampailah inyo kamuaro, mancalie' kapasié panjang, tida' basuo Manangkérang. Bajalan pulö dari sanan, bajalan manapi pantai, nampa'lah urang surang, kirönyo si Manangkérang, sadang manjamuä-jamua diri, sambie manangih-nangih juö.
Barauari ayah bundönyö : "Manölah buyuang Manangkérang ! kamarilah ang dahulu, den na' barang dikatökan !"
Barauari si Manangkérang lah dudua' inyo badakatan, bakato ayah jö bundo : "kini ba'itulah na' kanduang : ko' ta' basuó nan ang cari, babalie'lah kitö pulang, ta' guno ang cari juo, nan mati lawanan tanah; nan hidui' lawanan duniă" nan kan katonyö ajah bundo.
Barauari garan Manangkérang, manjawab sambie manangih : "Usah diumbui' duo kali, kabaluluah padi den hanyo, usah disabui' duo kali, kabarusuăh hati den hanyo, ta' dèn kumbali pulang; pado den kumbali pulang, èlò' dèn batulang putiah, hidui' nan tida' kabaguno, rilakanlah jarieh payah mandé, rilakan kato nan tadórong, rilakan nasi nan sasuo'.
"Mungko ba'itu kato hambo, duniă ba' raso katingga, Malaikalmaut raso kan datang, sukatan rasökan panuah, Ajallullah rasokan sampai. Kini ba'itulah dè' mandé, lórong de' kami nan baduo, usah dicinto-cinto juo, usah di kana-kana juo: anja'lah namo kami nangko, namökan hambo Dagang sansai, adie' kanduăng si Andam Déwi, namökan si Tabang Layang," nankan katonyo Manangkérang.
"Ko tacinto ayah pado hambo, lihè' lah Soetan Radjo Bongsoe, jan itu kami nan saróman: tacinto de' Andam Déwi, pailah bakèh Boengo Kapèh, jo itu inyo nan sarupo, jo itu inyo nan saróman.
Dè' lamo lambe' disanan, hari basarang tinggi juo : kini ba'itulah de' mandé, babalie' pulanglah mandé, jangan maragu den bajalan, sapaningga kami bajalan galanggang usah diusaikan, halè' nan jangan dihantikan, makanan kudo jangan kurang, makanan ayam jangan susui'. Sabagai lagi de' ayah bundo, kò' tida' kami babalie', kami nan jangan dituruti, ko' ta' sanang hati ayah, baolah gomba' dèn sakumpa, akan dicintö patang pagi; ayah babalie' malah pulang, den bajalan hanyölai."
Manangih juo Manangkérang, sambie bapantun baibarat : "Tinggi mambacui' lah ko rabuang, bakèh na' halang maranggano; isua' ka kami tabang pulo ! Tingga mancangui' lah kö kampuang, kami bajalan raso lamo, isua' na' kami jalang pulo !"
"Na' duo pantun saliriang: "Sikujua jo batang kapèh, kambanglah bingo parautan, kò' mujuă mandé malapèh, pulang ka Ulak Tandjoeang Médan !
"Manolah mandé kanduang hambo ! jangan dirintang jo gundalai, mandé babalie'lah pulang, na' den cari rang nan hilang, na' dèn turui'i rang nan pai."
Bersambung ...

Tidak ada komentar:
Posting Komentar