Jumat, 06 Oktober 2023

Kaba Sutan Manangkérang (Bag.12)



Barauari Soetan Nasoeha, naie' kumbali inyo kalancang, dibongka sauah, balaie pulo. Dè' lamo lambè' di jalan, kian lamo basarang dake', ko' dake hampie lah tibŏ, tibo di Ula' Tandjoeang Médan. Baru inyo tibo disanan, basuolah ayah dangan bundo, io tuanku Radjo Tuo, io poeti Lindoeang Boelan. 

Bakato ayah jo bundo, tagala' sambiě manangih : 

"Sikujua di Batang Kapèh, 

kambanglah bungo parauitan; 

lé mujua kami malapèh, 

pulang kumbali kapaui'tan" 


Namun sahari-hari nantun, diguguăh tabuah nan larangan, bakurulieng urang samöhönyo. Barauari garan disanan, dipòtong kabau ampè' limo, minta' doa salamat hanyólai. Dè' lamo lambè' nan ba' kian, bakato poeti Andam Déwi : 'Lah lamo kito disiko, manölah guru Boengo Kapèh, mangapo inyo ta' kamari, pai joh kau Kambang Manih, bajalan joh kau kini-kini, japui ka' guru Boengo Kapèh, japui' tabao inyo sakali" 

Barauari si Kambang sanan bajalan inyo hanyolai, ka mudie' ka Kötö Tuo, mahimbau poeti Boengo Kapèh. Baru sampai inyo kasanan, lalu naie' kaatèh rumah, batanyö poeti Boengo Kapèh : "Alahmoh datang kau Kambang, kami na' barang ditanyõkan; iölah pulang mandé acie' kau ? Barito sajo nan didanga, antah io antah tido" 

Manjawab si Kambang sanan : "Io bana barito nantun, lah lamo baliau pulang; kini hambo kanai suruăh, mahimbau mandé acie' handa'lah datang kini juo. 

Lah lamo tida' karimbo, 

pandan babuah lah ko kini 

lah lamo inda' basuo, 

róman barubah lah ko kini ! 

Ba'itu katonyo tadi" 


Mandjawab poeti Boengo Kapèh : "Ko itu nan kau katökan, dangakan pantun jo ibarat

Lah rumi' den kakatalang, 

talang atèh pandakian 

lah rumi' dèn kamanjalang, 

jalan bahambè' jo kulindan" 

nankan katonyo Boengo Kapèh. 

Kambang babalie lah kau pulang"


Barauari si Kambang sanan, babalie' pulang hanyolai, pulang ka Ula' Tandjoeang Médan. De' lamo lambe' di jalan, lah sampai inyo di rumah, batanyo poeti Andam Déwi : "Mano kau Kambang, O na' kanduang ! Lai tabao nan dijapui' ?" 

Manjawab pulonyo si Kambang : "Manolah mandé acie' hambo ! dangakan na' den katökan : "nan dijapui' ta' tabao; bakato inyo dihambo, bakato sambie jo ibarat : Roemi' dèn kakatalang, talang diatèh pandakian; rumi' kini kamanjalang, jalan bahambè' jo kulindan. Itu nan kato Boengo Kapèh; pikieri di mandé acie'.

Barauari poeti Andam Déwi, bakato inyö disanan : "Mano di ana' dayang-dayang ! mari kalian samöhönyö, kito bajalan kini juo, karumah poeti Boengo Kapèh, lah lamo tida' basuo." 

Barauari poeti Andam Déwi bajalan turun kahalaman, hiliekan labuah nan panjang. De' lamo lambè' di jalan, hampiě kasampai hanyolai. Lórong de' poeti Boengo Kapèh, manampa' Andam Déwi datang, tasambua darah di dado, disangko diri dibunuahnyo. 

Turun bajalan haunyolai, manurui' jalan ka tapian, larinyo lari-lari anjieng, manyurua'-nyuruă': masua' timbo mahiliakan aie nan gadang, sampai kalubua' di Cimantuăng, sampai ka Ula' Pantai Camin. Hilanglah poeti Boengo Kapèh; mati ditangko' rang boenian !


Pinang kale' didalam lurah 

Ure'nyo sampai masua' kabun 

Kalam patah, dawat tatimpah 

Karatèh manyambah minta ampun !


Rami galanggang di Singkuang, 

Tampe' bajua bali suto 

Ta kasah baragó' lai 

Kato putuih hakim lah hilang 

Api padam puntuanglah hanyui'

Ta buliah diulang lai ! 


Kaba Manangkérang tamatlah soedah

Nan banamo si Gairoellah

Ana tuanku Radjo Tuo

Poeti Lindoeang Boelan namonyo bundo.


Tandjoeăng Médan namo nagari

Wakatoe ini tiadölah lagi

Talah mandjadi halalang tinggi

Antaro Solò' dangan Sumani.


Hambo danga barito urang

Parumahan jo lasuăng ado sakarang

Bakèhnyo mandi balunlah hilang

Hanjo manjadi rimbo nan gadang.


Sungai banamo sungai Sumani

Disitulah sumua tampè'nyo mandi

Hanyui'lah mundam si Andam Déwi

Itu mambao' badannyo mati.


Lubua' Bunta urang namokan

Disinanlah inyo disèmba ikan

Dibaonyo lari sampai kalaui'tan

Hinggo tapasah kapulau Sétan.


Laui' Baharullah disabui'kannyo

Danau Singkara' pado sangkōnyo

Di sungai Sumani hanyui' mundamnyo

Dake' Saniengbaka ado muaronyo.


Pulau Sétan nan tasabui itu

Dake' Panyinggahan sudahlah tantu

Pulaunyo kètè' karang dan batu

Balun panah hambo kasitu.


Sabagai pulö hambo kabakan,

Takalo Andam Déwi disèmba ikan

Hidui' kumbali di pulau Sétan

Datang garudo nan malarikan.


Dibao'nyo tabang ka Bahiram Déwa

Poeti Taroeih Mato mamaliarönyo

Hinggo bakawin dangan sudaronyo

Dapatlah ana' Soetan Nasoeha.


Bahiram Déwa namo dahulunyo

Batipuah namo sakarangnyo

Dimano kampuang si Taroeih Mato

Kurang tarangnyo pado hambo.


Tamat ...

Sumber : 

Bijdragen tot de taal, land en volkenkunde van Nederlandsch Indie 1885 (Nijhoff, 01-01-1885)

*marjafri - founder komunitas anak nagari Sawahlunto


Tidak ada komentar:

Posting Komentar